Panuje pogląd, że wśród prezesów firm, osób bardzo zamożnych, wysoko postawionych polityków jest szczególnie dużo osób toksycznych. Czy to prawda? Czy lider jest zawsze toksyczny? A może nie zawsze, ale przeważnie?
Ważna myśl na sam początek. Toksyczny nie jest ten, kto wymaga, ale ten, kto rani. I to jest różnica, od której warto wyjść.
Toksyczny lider: co to znaczy?
Toksyczny lider to osoba, która ma frajdę z ranienia innych. Zamiast motywować, manipuluje. Nie umie wspierać ani dobrze komunikować się z zespołem. Dba przede wszystkim o siebie i zarządza strachem, a nie poprzez budowanie zaufania. Dlaczego tak się dzieje? Okazuje się, że to nie przypadek, że na szczycie jest tyle toksycznych osób.
Jak rozpoznać toksycznego lidera?
Oto klasyczne toksyczne zachowania lidera, które mówią jasno, z kim naprawdę masz do czynienia:
- ciągle krytykuje,
- nie daje informacji zwrotnej,
- nie bierze odpowiedzialności,
- wzbudza lęk,
- nie szanuje granic,
- ma bardzo wysokie, nieuzasadnione wymagania.
Dobry lider a toksyczny szef – jak rozróżnić?
Różnice między dobrym, wymagającym szefem a toksycznym są raczej zrozumiałe i łatwe w dostrzeżeniu, ale można je jeszcze bardziej uwypuklić.
- Dobry lider wymaga, ale nie upokarza. Daje informację zwrotną. Bierze odpowiedzialność. Buduje zespół.
- Toksyczny lider wymaga, żebyś bała się go bardziej niż porażki. Krytykuje. Przerzuca odpowiedzialność na innych. Nie staje nigdy po stronie zespołu. Stawia się w centrum i się lansuje.
Przeczytaj o toksyczności, która szerzy się jak zaraza, w artykule, który zbiera najważniejsze informacje na jej temat: tutaj.
Wchodzenie na najwyższy szczyt to marzenie toksyków
Wchodzenie na najwyższy szczyt nie jest proste. Wprost przeciwnie. Jest szalenie wymagające.
Większość ludzi w pewnym momencie się zatrzyma, zadowoli niższą pozycją. Odpuści. Widząc nieczystą walkę, niskie zagrywki, powie, że odpada. Od razu rezygnuje, bo to nie dla niej.
Są jednak tacy, którzy czują się w pewnych obszarach jak ryba w wodzie. Tam, gdzie trzeba kogoś wygryźć, robią to bez zastanowienia. Jako dobrzy psycholodzy obserwują daną osobę. Znajdują jej słabe punkty i w nie uderzają, jednocześnie daną osobę eliminując. Nie znają słowa nie wypada, czy tak nie można. Wszystkie chwyty dozwolone, także te skierowane poniżej pasa.
Nic dziwnego, że na szczycie jest dużo socjopatów, psychopatów i innych toksyków.
Pomaga w tym niska empatia, czyli lider bez uczuć
Nie każdy tak potrafi. Większość z nas będzie się przejmować. Nie podłoży komuś świni, bo zwyczajnie wyrzuty sumienia będą za wielkie. Żeby dojść na naprawdę wysoki szczyt potrzebna jest niska empatia, mała wrażliwość, twarda skorupa, olewanie i nieprzejmowanie się.
Lider i jego wysokie wymagania
Liderzy mają wysokie wymagania. Nie tylko w stosunku do siebie, ale też innych. Często są to wymagania bardzo trudne do spełnienia. Najczęściej tego typu jednostki wymagają pełnego oddania i dyspozycyjności. Nie są w stanie zaakceptować czyjeś słabości.
Ryzyko
Liderzy znani są z ryzykownych zachowań, akceptowania życia na krawędzi. Uważają, że zasługują na więcej. Jako jednostki szczególnie utalentowane, inne niż wszyscy, mogą działać inaczej niż inni. Nie muszą stosować się do pewnych zasad, bo te zasady po prostu ich nie dotyczą.
Ogromna pewność siebie
W dążeniu do celu kluczowa jest pewność siebie. W przypadku osób toksycznych rzadko zdrowa, najczęściej wybujała. Niewspółmierna do rzeczywistości. Zakładająca, że nie można się mylić. I nasza racja jest najważniejsza. To nie wszystko. By dojść na szczyt często dyskredytuje się innych, ośmiesza ich przekonania.
Brak refleksji
Osoby toksyczne rzadko się za takie uważają. Nie mają w ogóle rozważań pod tytułem, czy moje działanie może być nie w porządku. Najczęściej to w innych widzą problem. Innych obwiniają za wszystko. Sami w swoich oczach są idealni. Mają niską wrażliwość na krzywdzenie innych.
Problemy z emocjami
Mają ponadto problemy z samoregulacją. Możliwą z uwagi na problemy z funkcjonowaniem pewnych obszarów mózgu. Są niestabilne emocjonalnie. Często ponoszą je gwałtowne emocje, wybuchy, które są wyjątkowo trudne dla otoczenia. Dla samych toksycznych osób stanowią formę oczyszczenia.
Osoby toksyczne jednak zaprzeczają oczywistym faktom. Mają też problem z przyznaniem się do pewnych emocji. Uważają, że są one dla nich zbyt niskie i całkowicie im obce.
Czy lider jest zawsze toksyczny?
Oczywiście nie. Nie zawsze. Jednak toksyczność i wysoka wiedza z psychologii pomaga w dojściu na szczyt. Podobnie jak niska empatia, nieprzejmowanie się i brak skrupułów przed wykorzystywaniem innych. Presja i wysoki stres sprawiają, że często lider jest wybuchowy i trudny. Szczególnie dużo psychopatów, z uwagi na swój charakter, zajmuje bardzo wysokie, wyeksponowane stanowiska.
