Dlaczego ludzie są tak zaskoczeni, gdy traktujesz ich ze wzajemnością?

Uśmiechasz się, choć ktoś właśnie cię zranił. A gdy w końcu odpowiadasz stanowczo, bo nie pozwalasz dalej się krzywdzić, jesteś tą złą. Dlaczego?

Jak to jest, że na twarzy bliskich i dalszych osób pojawia się ogromne zaskoczenie, a nawet wzburzenie, gdy zaczynasz ich traktować ze wzajemnością? Przestajesz odpowiadać uśmiechem na złośliwości, jesteś stanowcza i nieugięta? Skąd takie ogromne zaskoczenie? Przecież mogliby się tego spodziewać, że nareszcie powiesz dość? W końcu to logiczne, jak Kuba Bogu tak Bóg Kubie… Tak, czy może jednak nie?

Dziwią się, bo nie sądzili, że znajdziesz w sobie siłę

Ludzie bardzo szybko rozpoznają, na co mogą sobie pozwolić w towarzystwie danej osoby. Na ile jest ona stanowcza, a na ile lekko podchodzi do zasad, które wyznaje.

Dlaczego w małżeństwie należy stawiać granice?

Innymi słowy, ludzie szybko rozpoznają czyjąś słabość i traktują daną osobę tak, jak sobie na to pozwala. Jeśli z Tobą tak można, to czemu nie.

Niestety wykorzystają Cię tak bardzo, jak sobie na to pozwolisz. W ich odbiorze jesteś słaba, i gdy pokazujesz siłę, to…są po prostu zaskoczeni. Od razu sprawdzą, na ile Twoja siła jest na serio, a na ile to po prostu pomyłka…czyli, jak szybko się wycofasz.

“Kiedy mówisz innym tak, upewnij się, że nie mówisz sobie nie”. Paulo Coelho

Bo się przyzwyczaili do lepszego traktowania

Co mówi o tym psychologia?

Nikt nie chce być źle traktowany. Bardzo szybko przyzwyczajamy się do dobrego.

Badania pokazały, że wyjątkowo źle odbieramy sytuację, gdy ktoś, od kogo doświadczaliśmy samego dobra nagle zaczyna nas traktować inaczej. Taką zmianę podejścia traktujemy z oburzeniem, jako coś, na co nie zasługujemy. To zdecydowanie bardziej boli niż zniewagi od osób, po których zawsze spodziewaliśmy się wszystkiego najgorszego. Jeśli ktoś jest dla nas nie w porządku, to kolejna świnia rzucona pod nogi z jego kierunku, nas nie zaskakuje…

Po co ci taki mąż, skoro wszystko ogarniasz sama?

Bo swoje zachowanie oceniają lepiej niż Ty je oceniasz

Niestety jest też inny aspekt tego tematu: tak mamy, że dla innych często jesteśmy bardziej surowi niż dla siebie. Innymi słowy innych oceniamy inaczej niż siebie. Nam wolno, innym niekoniecznie…Siebie usprawiedliwiamy, innych oceniamy. Taka klasyczna nierówna miarka.

Osoby święcie oburzone, gdy zaczynasz traktować ich ze wzajemnością są zdania, że one zasługują na wszystko, co najlepsze, a Ty niekoniecznie. Pozwalają sobie na pewne zagrania w stosunku do Ciebie, bo nie oceniają ich tak negatywnie jak w sytuacji, gdy sami się z nimi muszą mierzyć. To najczęściej jednostki o niskim poziomie empatii i inteligencji emocjonalnej.

Pewnie znasz ich wielu… Tylko dlaczego właściwie oni w tak nielogiczny sposób się zachowują?

Dlaczego ludzie testują granice?

Ludzie często nieświadomie sprawdzają, jak daleko mogą się posunąć. Jeśli przez długi czas reagujesz łagodnie, tłumaczysz się, usprawiedliwiasz lub bierzesz na siebie więcej, niż powinnaś, inni zaczynają traktować to jako normę. Gdy w końcu odpowiadasz im w taki sam sposób, w jaki oni traktują Ciebie, odbierają to jako zmianę, a nawet atak. Nie dlatego, że robisz coś złego, ale dlatego, że przestajesz być wygodna.

Mechanizmy psychologiczne, które stoją za zaskoczeniem

• Efekt przyzwyczajenia: ludzie szybko adaptują się do tego, co im dajesz. Jeśli zawsze jesteś wyrozumiała, Twoja wyrozumiałość przestaje być zauważana. Staje się normą, tym, co musisz dla kogoś po prostu robić. Jeśli odmawiasz, pojawia się niezrozumienie, a nawet bunt.
• Projekcja: niektórzy zakładają, że inni myślą tak jak oni. Jeśli sami reagują ostro, Twoja stanowczość wydaje im się agresją. To dość powszechne zjawisko, gdzie ludzie widzą świat tylko ze swojej perspektywy i nie potrafią przyjąć żadnej innej.
• Lęk przed utratą przewagi: gdy zaczynasz stawiać granice, ktoś, kto korzystał z Twojej łagodności, może poczuć się zagrożony. Jego wygodne życie może być odtąd po prostu trudniejsze.
• Dysonans poznawczy: „miła osoba” nagle mówi „nie”? To burzy obraz, który ktoś sobie o Tobie stworzył. W głowie danej osoby jesteś kimś, kto nie stwarza problemów. Twoja odmowa jest jak przeszkoda, której nie można ominąć, trzeba ją złamać.

Jak odpowiadać ze wzajemnością i z klasą?

• Krótko i spokojnie: „Nie odpowiada mi taki ton.”
• Bez tłumaczenia się: stanowczość nie wymaga wyjaśnień. Stanowczość lubi wiele mówiącą ciszę.
• Z jasnym komunikatem: „Jeśli Ty możesz mówić w ten sposób, ja też mogę.”
• Bez agresji: wzajemność nie musi być ostra, wystarczy konsekwencja i spokój. To naprawdę działa zdecydowanie lepiej.

Dlaczego Twoja zmiana tak boli?

Gdy odpowiadasz stanowczo, to przestajesz być przewidywalna. Po czasie zamiast stawiać na innych, stawiasz na siebie. Nie jesteś już marionetką, ale osobą sprawczą. Zaczynasz traktować siebie tak samo poważnie, jak traktowałaś innych.
A to dla wielu osób jest niewygodne, zwłaszcza dla tych, którzy korzystali z Twojej ciszy, bierności, zgody na wszystko i tego, że nie chciałaś sprawiać problemów…

Na koniec ważne zdanie, które warto zapamiętać. Wzajemność to nie zemsta. To sygnał, że znasz swoją wartość i już nie boisz się jej bronić.

Czy zdarzyło Ci się, że Twoja stanowczość została odebrana jako atak?

Asertywność to często coś więcej niż myślisz