Wybujałe ego to taki standard, który przykrywa niskie poczucie wartości. Działa jak maska, która krzyczy, by odwrócić uwagę. Z zewnątrz osoba wydaje się silna i przebojowa, ale w środku jest zagubiona i niepewna siebie. Można jednak zadać odważne pytanie – skąd się bierze wybujałe ego u kobiet a skąd u mężczyzn i jak sobie z nim radzić?
Świat, który nagradza za pewność siebie
Wybujałe ego to efekt życia we współczesnym trudnym świecie, w którym nagradza się przede wszystkim za przebojowość, pewność siebie i umiejętność autopromocji.
Bycie osobą cichą, spokojną i czekającą na swoją kolej nie jest wskazane, bo można się nie doczekać. Lepiej być głośniejszą niż zbyt spokojną tak mówi świat. Stąd tworzy się fasadę, czyli wybujałe ego, które nie jest oznaką siły, ale próbą ochrony przed wewnętrzną kruchością.
Wybujałe ego jest jak pancerz
Wybujałe ego jest jak pancerz, z zewnątrz błyszczy, jest twarde, a w środku puste i podatne na zranienia. Osoba, która się kryje za wybujałym ego może wydawać się dominująca i pewna siebie, a momentami nawet arogancka. Tymczasem w praktyce mierzy się ona z lękiem przed odrzuceniem, poczuciem bycia niewystarczającą i nieustanną potrzebą potwierdzania swojej wartości przez innych.
Jak zachowuje się osoba z wybujałym ego?
- ma potrzebę podkreślania swojego statusu,
- ma nadmierną potrzebę uznania, potrzebuje dużo pochwał, a gdy nie ich nie otrzymuje, odbiera to jak krytykę,
- często opowiada o swoich sukcesach, nawet jeśli nikt nie pyta, musi być ciągle na topie, inaczej czuje się niewystarczająca,
- nie znosi sprzeciwu,
- odmowę traktuje jako atak,
- często reaguje złością, ironią lub wycofaniem,
- ma potrzebę posiadania racji, nawet kosztem relacji,
- ciągle porównuje się z innymi i zawsze musi wypaść od nich lepiej,
- sukcesy innych odbiera jako zagrożenie,
- nie przyznaje się do błędów i nie okazuje słabości,
- zachowuje się tak, jakby naprawdę wszystko miała pod kontrolą,
- oczekuje, że inni będą się do niej dostosowywać.
Warto więc zadać odważne pytanie: skąd bierze się wybujałe ego u kobiet, a skąd u mężczyzn? Czy mechanizmy jego powstawania są takie same, czy może różnią się pod wpływem kultury, wychowania i społecznych oczekiwań? I co najważniejsze – jak radzić sobie z wybujałym ego, zarówno u siebie, jak i u osób, z którymi żyjemy lub pracujemy?
Ego kobiet a ego mężczyzn, skąd się biorą różnice?
Ego kobiet i ego mężczyzn jest inne, a różnice między nimi wynikają ze sposobu wychowania i socjalizacji. Presja kulturowa i oczekiwania społeczne robią swoje.
Od kobiet oczekuje się, że będą miłe, skromne i pomocne oraz nie będą przesadzać z nadmierną pewnością siebie. Niektóre kobiety próbują się buntować przeciwko tym wymaganiom i wtedy “nadmierna pewność siebie”, którą reprezentują, odbierana jest jako próba udowodnienia, że można być ambitną i pracowita. Czasami jest to mechanizm obronny przed wieloletnim niedocenianiem i oceną kobiety tylko pod kątem wyglądu, a nie kompetencji. Poza tym przyczyną może być odrzucenie jej, kobiety przez mężczyzn, przykre doświadczenia w relacji, czy na rynku pracy.
Inaczej to wygląda u mężczyzn. Z punktu widzenia społecznych oczekiwań mężczyzna ma być silny, niezależny, niewzruszony i nie okazywać słabości. Dlatego wybujałe ego u panów często jest mechanizmem obronnym przed wstydem, lękiem przed porażką, a także narzędziem do utrzymania pozycji w hierarchii.
Jak objawia się wybujałe ego u kobiet?
Mając na uwadze różnice kulturowe, można zauważyć, jak objawia się wybujałe ego u kobiet. Najczęściej jest to perfekcjonizm i pełna kontrola.
Kobieta obsesyjnie dba o wygląd, musi być bardzo szczupła i bardzo wysportowana. Nie odpuszcza ani na moment. Poza tym nie znosi błędów, swoich i cudzych, reaguje nadmierną ambicją. Każdy nawet najmniejszy problem, to jej porażka. Dodatkowo jest nadmiernie niezależna, mówi, że nikogo nie potrzebuje, co często jest maską lęku przed odrzuceniem. Poza tym rywalizuje z innymi kobietami, bo jest uczona ciągłego porównywania się.
Jak objawia się wybujałe ego u mężczyzn?
Wysokie ego u mężczyzn najczęściej objawia się potrzebą dominacji i kontroli. Mężczyzna może przerywać, gdy inni mówią, pouczać, narzucać swoje zdanie, reagować agresją na sprzeciw. Poza tym charakterystyczną cechą jest unikanie słabości.
Mężczyzna o kruchym ego nie przyzna się, że czegoś nie potrafi, że zawalił, bo to zagraża jego tożsamości. Inna, trzecia cecha, to silna potrzeba rywalizacji, w której sukces innych mężczyzn odbierany jest jako potężne zagrożenie.
Cechy wspólne wybujałego ego
To, co typowe dla wszystkich, niezależnie od płci, to fakt, że wybujałe ego ma te same źródła. Są nimi:
- lęk przed oceną,
- niskie poczucie wartości,
- potrzebna kontroli nad tym, jak widzą nas inni,
- brak miejsca na słabość.
W takim ujęcie osoba z wybujałym ego, nie ma go dlatego, że chce, ale dlatego, że to mechanizm przetrwania.
Jak radzić sobie z wybujałym ego w relacjach?
Niestety wybujałe ego w relacjach może mocno namieszać. Sprawia, że jedna osoba może czuć się nierozumiana, a druga atakowana. Bliskość jest trudna, a współpraca prawie niemożliwa. Relacja staje się ringiem, polem walki i miejscem do wiecznego targowania się, kto dał więcej.
To dlatego tak ważne jest, aby przede wszystkim rozpoznać, że jest problem. Od samoświadomości wszystko się zaczyna. Dobrze zauważyć te momenty, kiedy rozmowa zamienia się w walkę o rację. Zwracaj uwagę, kiedy mowa ciała pokazuję prawdę, przerywanie, poważna mina, napięte mięśnie. I gdy to czujesz, zapytaj, o co tu chodzi, czy rzeczywiście o prawdę, czy o to, żeby mieć rację.
To trudne, bo trzeba zastopować automatyczną, wdrukowaną reakcję, a żeby to zrobić, należy zrobić przerwę. Zatrzymać się, oddychać głęboko, nie odpowiadać od razu, rozluźnić się, usiąść, uspokoić.
Następnie zmienić sposób komunikacji. Przejść z “ty” na “ja”. Nie “bo ty zawsze”, tylko “ja czuję, że….”.
Ważne, żeby oddzielić ego od osoby. Wybujałe ego to mechanizm obronny, gdy to wiesz, łatwiej Ci zachować spokój i nie dać się sprowokować.
Istotne jest, aby umieć stawiać granice, mówić na przykład: “możemy rozmawiać, ale w innym tonie”. To istotne, aby nie bać się domagać szacunku. I wrócić do rozmowy, gdy atmosfera się uspokoi.
Dlaczego to tak ważne, aby pracować nad własnym ego?
Praca nad sobą to fundament zdrowej relacji. Niestety to nie jest proste, ale kluczowe, bo:
- wybujałe ego niszczy bliskość,
- uniemożliwia budowanie zdrowej relacji,
- ogranicza zaufanie,
- sprawia, że pojawia się dystans i niezrozumienie, z którymi trudno sobie poradzić.
Jak pracować nad ego?
To jest chyba jedna z trudniejszych prac na świecie. Trzeba bowiem być osobą uważna i odważną, żeby móc zauważyć, kiedy wybujałe ego przejmuje nad nami kontrolę.
- Zwracaj uwagę na momenty, kiedy musisz mieć rację.
- Zauważ, kiedy reagujesz złością, urażeniem czy wycofaniem.
- Nie bój się pytać siebie, czego naprawdę się boisz: krytyki, urażenia, porażki?
- Gdy czujesz, że zaczynasz się blokować i złościć, weź kilka głębszych oddechów. Zrozum, że to reakcja ego, a nie Twoja.
- Zamiast ataku, wybierz strategię rozmowy. Włącz w sobie ciekawość i zapytaj drugą osobę, jak daną rzecz widzi.
- Przyznawaj się do błędu. Traktuj błędy jako lekcje, a nie porażki.
- Przepraszaj bez tłumaczenia się.
- Oceniaj przez pryzmat wartości, a nie osiągnięć.
- Otaczaj się ludźmi, przy których możesz być sobą.
- Nie przestawaj pracować nad sobą.
Zatrzymaj się na chwilę. Zamiast pytać, kto ma większe ego, zapytaj siebie, co Twoje ego próbuje Ci powiedzieć. Bo dopiero wtedy zaczyna się prawdziwa bliskość ze sobą i z innymi też.
