W polskich rodzinach konflikt między matką, ojcem a dorosłą córką często zaczyna się od jednego wyboru: wyjazdu, studiów, pracy w mieście. Wtedy pojawia się etykieta „wyrodnej córki”.
Łatwo stać się wyrodną córką
Zwłaszcza w krajach takich jak Polska.
Wystarczy wyjechać ze wsi, zamiast zostać i opiekować się starzejącymi rodzicami.
Wyjść za miastowego, gdy plan był taki, że córka przejmie gospodarkę.
Wystarczy iść na studia, gdy w danej rodzinie “to strata czasu” lub iść na nieodpowiedni kierunek, łamiąc rodzinną tradycję.
Wyrodna córka to często ta, która nie opiekuje się starszymi rodzicami. A powinna. Gdy ma brata, to nie tak, że opiekować mają się razem. To ona obarczana jest odpowiedzialnością. I to ona jest najmocniej oceniana. Tak, jak jej matka. I jej babka.
Kobiety krytykowane są bardziej.
Zresztą…same sobie to robimy.
Wyrodna córka zazwyczaj tę łatkę dostaje od swojej matki.
Tej, która często sama nie była doceniana w swojej rodzinie.
Po czym poznać wyrodną córkę?
Wyrodna córka postępuje inaczej niż chce rodzina. To podstawowa definicja, która jest aktualna w każdej sytuacji. Robi nie to, czego się od niej oczekuje.
Nieważne, czego będzie jej działanie dotyczyć. Ważne, że decyduje ona inaczej niż chce rodzina.
- wybiera nie takie życie,
- nie w tym miejscu,
- nie taki model rodziny,
- za mało pomaga,
- za mało się angażuje,
- ma inny pomysł na siebie.
Czyli w słowach rodziców jest niewdzięczna, bo nie docenia tego co ma. Roszczeniowa, bo chce więcej niż powinna.
Jest nie taka, jak powinna być. Nie taka, jaką “ją wychowano”.
Czy wyrodna córka istnieje?
Oczywiście, że są zepsuci ludzi. Istnieją psychopaci, socjopaci, którzy rodzą się w zdrowych, “normalnych” rodzinach. To jednak skrajności. W takim układzie córka może być wyrodna. Jest wtedy chora, jej osobowość jest zepsuta i w przypadku takich zaburzeń właściwie nie do naprawienia.
W większości jednak przypadków tak zwana wyrodna córka to po prostu kobieta, która wybiera inny styl życia niż ten, który reprezentuje jej rodzina. Ma inne potrzeby, inne wymagania, inaczej myśli. To wystarczy, żeby przykleić jej etykietkę i wykląć z rodziny.
Nawet nie konkretnym działaniem, ale słowem, gestem, chłodem, oschłością.
Córka, która rozlicza rodziców
Czasami epitet “wyrodna” przykleja się do dorosłej kobiety, która zaczyna rozliczać swoją rodzinę. To, że to robi, to nic nadzwyczajnego. Po prostu tak to wygląda, że jako osoby dorosłe musimy się nieco zdystansować do swojego gniazda, aby móc stworzyć własne.
Mądry rodzic to rozumie, porozmawia, powie, że przyjmuje inny punkt widzenia (co wcale nie oznacza, że się z nim zgadza). Nie będzie zaprzeczał, że dziecko widziało rzeczywistość tak, a nie inaczej. Przecież miało do tego prawo. Każdy widzi inaczej…. Mądry rodzic wysłucha, nawet jeśli słowa, które usłyszy są bolesne. Nie będzie się kłócił. Przyjmie emocje, bo z nimi się nie dyskutuje. Ich się nie ośmiesza.
Powie, że mu przykro, że dorosłe dziecko tak to widzi. Czasami nawet przeprosi, że skrzywdził nieświadomie, ale jednak.
Brutalna prawda jest taka, że trzeba dojrzałości, żeby się tak stało.
Najczęściej rodzice traktują jednak sytuację emocjonalnie. Są niedojrzali. I gdy córka też jest pełna emocji, to całe to rozliczenie może się wymknąć spod kontroli. Padną wtedy niemiłe słowa i relacja może na tym mocno ucierpieć.
Odcięcie od rodziców
Niestety gdy jedna, druga, kolejna rozmowa wygląda tak samo, dorastające dziecko nie jest wysłuchane, ani zrozumiane, to pojawia się mur. Coraz wyższy.
Małe dziecko w naturalny sposób tłumaczy sobie zachowania rodziców. Wybacza wszystko. Kocha bezwarunkowo. To się z czasem zmienia. Nastolatek już staje się krytyczny, coraz więcej rozumie. I to moment, żeby rodzic zszedł z tronu, przemówił normalnym głosem, porzucił ton króla, który ma zawsze rację i o wszystkim decyduje. Gdy tego nie zrobi, nastolatek coraz bardziej się buntuje.
I problem się pogłębia.
W końcu przychodzi moment przesycenia. Właśnie wtedy, kiedy dorosła osoba staje się niezależna i odpowiedzialna za siebie. Nie jest wtedy bezbronna jak małe dziecko i zaczyna analizować swoją przeszłość z bezpiecznej pozycji, obserwatora, a nie bohatera.
Pragnie też innego traktowania. Chce być szanowana, jak osoba dorosła. Ma do tego prawo, ale często dopiero w tym momencie je odkrywa. Pragnie tego tym bardziej, im mniej tego szacunku dostawała jako dziecko. To podstawowa potrzeba, która musi być zaspokajana.
Dziecko zmuszone, żeby szanować rodzica, często z powodu strachu, gdy ten strach mija, nie rozumie, co się dzieje. Wszystko się zmienia w jego oczach. I zaczyna wyglądać inaczej niż zostało mu to przedstawione przed laty.
I właśnie w takich momentach nierzadko okazuje się, że rodzina się rozpada. Bo łączył ją strach, a nie prawdziwa miłość, zależność a nie mądre przewodnictwo.
Kiedy dorosłe dzieci odcinają się od rodziców: prawdziwe powody
Rodzice stoją przy swoim. Nie zauważają, że dziecko dorosło, zmieniło się. Nie są zdolni do refleksji. Postępują dokładnie tak samo jak wcześniej. I to nie pasuje. Zgrzyty są coraz silniejsze.
Koniec końców córka mówi dość, rodzic jako usprawiedliwienie i tarcza komentuje – wyrodna. Ocenia ją jako tą, która zwariowała.
Tylko, że to właśnie ten rodzic, a nie kto inny tę córkę wychował. I to on doprowadził do tego momentu, nie zauważając, jak wiele w między czasie się zmieniło. To ten rodzic nie rozumie, co się dzieje. I jak bardzo on sam krzywdzi samego siebie.
Co zrobić inaczej?
Mądry rodzic jest świadomy i skłonny do refleksji. Nie udaje nieomylnego, niezależnie od wieku dziecka. Przyznaje się do błędu, przeprasza. I w ten sposób uczy dziecko przepraszać.
Żadne kazanie tego nie uczą.
Uczy przykład.
Gdy nastolatek zaczyna widzieć więcej, mądry rodzic nie udaje boga. Mówi, że nie wie, że ma wątpliwości, ale widzi to na przykład tak, a nie inaczej. Wysłuchuje. Zachęca młodą osobę do szukania odpowiedzi. Mówi o swoich doświadczeniach, że też bywało trudno, że też jako młoda osoba wszystkiego nie wiedział.
Potrzeba dużej świadomości, żeby tak postępować, a nie rzucać rozwiązaniami jak z rękawa i stawać zawsze wyżej niż duże dziecko.
A gdy dziecko jest dorosłe? Mądry rodzic robi dokładnie tak samo. Mówi – “córciu, martwię się, dlatego tak reaguję, ale postaram się postępować inaczej”. Przeprasza, że nie zawsze się mu udaje. Słucha tego, co mówi dorosłe dziecko. I nawet jeśli widzi, że popełnia błąd, to z troską zwraca uwagę, ale później jeśli nie ma reakcji, to… pozwala ten błąd popełnić. Nawet jeśli jego wersja życia wydaje się lepsza, rozumie, że to dziecko musi przeżyć własne życie po swojemu. I to ono wybiera.
To trudne. Bardzo.
Świadomie odpuścić.
Nie kierować.
Dać szansę, z szacunku i z przekonania, że dobrze się dziecko wychowało i ono da radę. Samo.
Być jednak blisko, gdyby dorosły człowiek chciał poważnie porozmawiać.
Na tym to polega.
Na tym, że rodzic rozwija się razem z dzieckiem. To nie jest tylko praca młodego człowieka, jak niektórzy sądzą, ale też, a może przede wszystkim jego – rodzica. Bo gdy dziecko ma problem, to pokaż mi rodzica. To od rodzica powinna zacząć się wtedy praca. Potrzeba wiele pokory, żeby to zrozumieć….
Mądry rodzic wie, że bez tego nie da się zbudować dobrych pełnych szacunku i miłości relacji w dorosłości.
Dorosłe dziecko jest w stanie dużo wybaczyć. Ono nie chce być wyrodne.
Prawda jest przy tym brutalna.
Praca nad tym, jak wyglądają dorosłe relacje zaczyna się już od kołyski. I to wymagająca praca z ciągle zmieniającymi się regułami gry.
Stąd to sztuka, której należy się uczyć cale życie. Bez etykiet – “ty wyrodna, ja ci dam”. Bo to nie działa. To tylko oddala od siebie. Niszczy, a nie buduje. Przykład, empatia, zrozumienie, autorefleksja. Tyle zazwyczaj wystarczy.
