Dlaczego tak naprawdę podróżujemy? Coraz częściej ruszamy w drogę niezależnie od pory roku. Jedni tłumaczą to ciekawością świata, inni – potrzebą ucieczki od własnych emocji.
Psychologia podróżowania pokazuje, że współczesne wyjazdy bywają także nową formą konsumpcjonizmu: zamiast rzeczy kolekcjonujemy doświadczenia, które trzeba pokazać online. Ale czy o to naprawdę chodzi?
Podróże dają inną perspektywę
Nie ma wątpliwości, że podróżowanie daje nową perspektywę – i właśnie dlatego psychologia podróżowania tak mocno podkreśla ich wpływ na nasze emocje, potrzeby i relacje. W nowych miejscach patrzymy inaczej na świat, ludzi, własny system wartości, a nawet na bliskie osoby.
W podróży, w innych zakątkach świata czujemy się lepiej, lżej, spokojniej, jak my. Nie jak pracownik, ktoś, kto musi, od kogo się oczekuje, ale jak osoba, która sama dyktuje warunki. I robi dokładnie to, co chce. Dlaczego czujemy się lepiej w podróży? Bo podróż to pewna forma wolności, samostanowienia. Coś za czym tak tęsknimy, wrzuceni w mechanizm samonakręcającej się spirali działania. Czyli dokładnie to, czego nie mamy na co dzień.
Zmiana otoczenia działa odświeżająco na głowę i emocje. Redukuje stres, pozwala złapać dystans, a często poprawia jakość relacji. Wpływ podróży na relacje bywa ogromny – wspólne doświadczenia potrafią pogłębić miłość, odbudować bliskość i stworzyć przestrzeń na rozmowę, której brakuje na co dzień.
Ale podróż nie jest magicznym lekarstwem. Jeśli w relacji jest trudno, a rodzina się nie lubi, to nawet wymarzone tropiki nie naprawią tego, co pękło wcześniej. Mogą wręcz obnażyć napięcia, które rutyna skutecznie przykrywa. Warto o tym pamiętać, zanim uzna się, że wyjazd „załatwi wszystko”.
Podróże uczą nas ludzi
Podróże uczą nas nie tylko siebie, ale też ludzi, z którymi żyjemy. W trudach wędrówki – gdy nagle spadnie deszcz, złapiemy panę, pojawi się dyskomfort czy niespodziewane okoliczności – widzimy bliskich w sytuacjach, które trudno odtworzyć w codziennym życiu. To właśnie wtedy psychologia podróżowania pokazuje, jak reagujemy na stres, zmiany i presję.
Podróże pokazują nam też, jak działa świat. Uświadamiają, że gdzieś indziej rzeczywistość może wyglądać zupełnie inaczej niż obok nas. W wielu regionach świata nasz styl życia jest niezrozumiały, a problemy, które nas gnębią, po prostu nie istnieją. Ludzie są spokojniejsi, bardziej wyluzowani, żyją wolniej, z większą spontanicznością i radością. To konfrontacja, która potrafi zmienić sposób myślenia o własnych potrzebach i wartościach.
Podróże pozwalają spojrzeć na świat inaczej. A to „inaczej” często zmienia bardzo wiele.
Jednak czy podróże to zawsze ciekawość świata?
Większość ludzi podróżuje z powodów zupełnie zdrowych i naturalnych — z ciekawości świata, potrzeby odpoczynku, chęci bycia razem. Dla wielu podróż to po prostu sposób na złapanie oddechu i zobaczenie życia z innej perspektywy.
Jednak nie zawsze tak jest.
Psychologia podróży podkreśla, że motywacje podróżnicze bywają różne. Podróżowanie nie zawsze jest zwykłym spędzaniem czasu, relaksem czy wyciszeniem. Nie zawsze powodem podróżowania jest ciekawość świata. Czasami za decyzją, by zatrzasnąć drzwi własnego domu, kryje się potrzeba ucieczki – od emocji, od siebie, od trudnych relacji rodzinnych.
Zamiast trudnej rozmowy jest pakowanie walizki. Zamiast budowania relacji – wysyłanie zdjęć z tropików. A zamiast bycia razem – nieobecność.
To często nieuświadomione, ale wynika z poczucia „mi się należy”. I samo w sobie nie musi być złe. Problem zaczyna się wtedy, gdy podróże stają się zasłoną dymną. Gdy mimo oglądania pięknych miejsc, nie widzimy tego, co naprawdę wymaga naszej uwagi. W takim układzie podróże nie dają wzrostu – stają się mechanizmem obronnym, formą wyparcia.
Podróżowanie jako zbieranie i leczenie ego
Bywa też tak, że podróżowanie nie wynika z realnych chęci, ale z przekonania, że „tak trzeba”. Nie każdy tak funkcjonuje, ale wiele osób właśnie tak. To ci, którzy noszą modne ubrania, bo inni noszą, naśladują celebrytów, którzy pokazują, jak żyć. W podobny sposób pretendują do „klasy podróżującej”. Bo kto nie podróżuje, ten nie żyje.
Niejednokrotnie woleliby odpocząć w domu, ale pakują torby i kupują bilety. Bo dzięki temu pokażą, że ich stać, że mogą, że zasługują. W ten sposób rekompensują sobie straty, które potrafią wymienić jednym tchem: samotność, smutek, niedocenienie, brak prawdziwych relacji. Wstawianie zdjęć z najdalszych zakątków świata staje się pieczątką potwierdzającą ich wartość.
Nie kupują modnych mebli – kupują poczucie wartości. Zbieranie „podróży” jest jak zbieranie ekskluzywnych przedmiotów. To sposób na pokazanie się.
I oczywiście nie każdy działa w ten sposób. Ale wiele osób tak właśnie funkcjonuje. To ci, którzy są przerażeni myślą o spokojnym odpoczynku w domu, spacerach po lesie, czytaniu książek czy słuchaniu muzyki. Nie zostaną w domu z rodziną, nie pograją w planszówki. Kupią all inclusive, odstawią dzieci do animatorów, a sami zaleją smutki wykwintnymi drinkami bez limitu.
Mogą? Mogą. Zasługują? Oczywiście. Ale jeśli podróżowanie staje się ucieczką od siebie, a nie drogą do siebie – wtedy nie daje wolności, tylko ją odbiera.
Tylko czy rzeczywiście wytłumaczenie fenomenu podróżowania jest takie proste? Jak sądzisz? Napisz w komentarzu. Anonimowo, czy jak wolisz…
