Gbur nie rodzi się gburem. On się nim staje, zwykle wtedy, gdy latami nikt nie nauczył go mówić o emocjach, prosić o pomoc ani brać odpowiedzialności za własne życie. A że nie lubi siebie, to najłatwiej mu wyładować to na innych. Na tobie, na mnie i na każdym, kto akurat stoi najbliżej. Możesz stać się przypadkowo jego celem… Ten tekst jest o tym, jak nie brać tego do siebie.
Kim właściwie jest gbur?
Pytasz go. Milczy. Dlatego mówi się o nim, że jest mrukiem. Nie odpowiada nawet na zwykłe dzień dobry. Patrzy spod byka. Masz wrażenie, że zawsze jest nie w sosie i za każdym razem jest nieodpowiedni czas. Gdy w końcu zdecyduje się powiedzieć słowo, to w taki sposób, że ledwo dosłyszysz. Często nie jesteś pewna, czy dobrze zrozumiałaś. Ale nie licz, że powtórzy kolejny raz. Najprawdopodobniej spiorunuje cię spojrzeniem. Oto, drodzy Państwo, gbur. Po czym poznać gbura?
Kim jest gbur: co mówi definicja?
Gbur to człowiek nieokrzesany. Zachowujący się niegrzecznie. Mający zasady dobrego zachowania na nic. Inaczej cham i prostak.
Gbur może się maskować, ale…
I tak pokaże swoją prawdziwą twarz. To jednostka uważająca się za ważniejszą od innych. Dlatego jest przekonana, że powinna mieć większe prawa, a zasady, które obowiązują wszystkich, jej nie dotyczą. Ma prawo udawać, że ich nie ma lub z wielką satysfakcją je łamać.
W pewnym sensie gbur to jednostka skrzywdzona, karmiona poczuciem wyjątkowości, z ciągłym podkreślaniem, że ogólne zasady jej nie dotyczą. Dzisiejszy świat jest pełen mruków, nieumiejących się przywitać, mających ogromny problem, żeby wypowiedzieć proste zdanie. Sądzących, że w życiu trzeba się rozpychać, deptać innym po piętach i wykorzystywać każdy błąd drugiej osoby, żeby jej dowalić i potwierdzić, jak mało jest warta.
Jak zachowuje się gbur?
Gbur to słowo zaczerpnięte z języka niemieckiego. Weszło do języka polskiego, bo widocznie nie wystarczyło nam określenie takie, jak prostak i cham. Chcieliśmy kolejnego, dosadnego, dającego szansę na wyrażenie swojej frustracji i niezadowolenia. Bo gbur to osoba, która nie szanuje innych. Potrafi doprowadzać grzeczne i kulturalne osoby do szewskiej pasji. Wszystko przez jej sposób zachowania:
- brak kultury,
- nieużywanie słów: dzień dobry, do widzenia, przepraszam, dziękuję i proszę,
- krytykowanie,
- pesymizm,
- brak uśmiechu,
- zacięta twarz,
- nieumiejętność prowadzenia rozmów,
- wyznawanie płytkich idei,
- wredne nastawienie,
- ustawiczne narzekanie,
- brak taktu,
- chamstwo,
- ordynarne komentarze,
- gesty takie, jak wystawianie środkowego palca,
- skłonność do kłótni,
- gotowość do bijatyk,
- niegrzeczne zachowania,
- brak otwartości na innych,
- niski poziom empatii.
Gbur to typ uważający się za ważniejszego od Ciebie. Jego mina i postawa ciała mówi wszystko – nikt mi nie podskoczy, dlatego lepiej trzymaj się z daleka.
Brak wiedzy
Gbura wyróżnia ignorancja, czyli brak wiedzy. Gbur zachowuje się tak, jakby zjadł wszelkie rozumy, choć tak naprawdę jego wiedza o świecie jest mocno fragmentaryczna i ograniczona. Gdzieś był, coś widział i uważa, że to wystarczy, żeby mówić o wszystkim. Tymczasem tak naprawdę wie całkiem niewiele. Wypowiada się na pewne tematy, ale nie ma o nich zbyt wielkiego pojęcia. Co gorsza nie chce się uczyć, ani słuchać innych.
Uważa, że jego zdanie jest najważniejsze, że on sam się liczy najbardziej. I wszyscy mają robić tak, jak on tego chce.
Co mówią badania o ludziach, którzy są „trudni” dla otoczenia
- Osoby chronicznie nieuprzejme częściej mają niski poziom samoakceptacji.
- Według badań nad zachowaniami społecznymi, agresja pasywna i gburowatość często wynikają z poczucia bezsilności.
- Psychologia relacji wskazuje, że ludzie, którzy nie lubią siebie, częściej atakują innych, by odzyskać kontrolę.
O stawianiu granic pisałam więcej tutaj: to jeden z najważniejszych tekstów na blogu.
Jak nie brać do siebie zachowania gbura?
Po pierwsze: to nie jest o Tobie. Gbur nie reaguje na Ciebie: on reaguje na swoje życie, na swoje braki, frustracje, niewypowiedziane emocje, na to, że nikt go nigdy nie nauczył mówić „przepraszam”, „potrzebuję”, „jest mi trudno”. Ty jesteś tylko najbliższym ekranem, na który łatwo rzucić cień.
Gbur nie krzyczy na ciebie. On krzyczy na swoje życie, tylko akurat stoisz obok.
1. Oddziel człowieka od jego zachowania
To, że ktoś jest opryskliwy, nie znaczy, że Ty zrobiłaś coś źle. To znaczy, że on nie umie inaczej. Gbur nie ma narzędzi, ma odruchy, po które sięga automatycznie.
2. Nie wchodź w jego emocje
Gbur działa jak odkurzacz: wciąga wszystko, co znajdzie w zasięgu. Jeśli dasz się wciągnąć, zostaniesz z jego kurzem, nie swoim.
Dlatego:
- nie tłumacz się,
- nie usprawiedliwiaj,
- nie próbuj go „rozmiękczać”.
Krótko, spokojnie, rzeczowo: To rozbraja gbura szybciej niż jakakolwiek dyskusja.
3. Zadaj sobie jedno pytanie: „Czy to jest moje?”
Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, to zostaw to tam, gdzie leży. Nie musisz podnosić każdego emocjonalnego śmiecia, który ktoś rzuci pod Twoje nogi.
4. Nie karm jego potrzeby kontroli
Gbur często reaguje agresją, bo czuje, że traci kontrolę. Twoja spokojna reakcja to dla niego… nuda. A nuda zabija jego „moc”.
5. Ustal granice, nawet jeśli on ich nie ma
Granice nie są po to, by kogoś karać, one są po to, by chronić Twój spokój.
Możesz powiedzieć:
- „Nie będę rozmawiać w takim tonie.”
- „Wrócę do tej rozmowy, kiedy będziesz gotowy mówić normalnie.”
- „To nie jest sposób, w jaki chcę być traktowana.”
Krótko i bez emocjonalnych esejów.
6. Nie próbuj go naprawiać
Gbur nie potrzebuje terapeuty w Twojej osobie. Potrzebuje… terapeuty i to takiego, którego sam wybierze, gdy zrozumie, że go potrzebuje…
Twoją rolą nie jest go uleczyć ale nie pozwolić, by jego rany kaleczyły Ciebie.
7. Pamiętaj: gbur nie widzi Ciebie. Widzi siebie w Tobie.
A to, co widzi, go boli, dlatego atakuje. Nie dlatego, że jesteś słaba, tylko dlatego, że jesteś blisko. Dlatego gdy możesz, to po prostu odejdź.
Jak odróżnić gbura od dupka?
Choć na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie: obaj opryskliwi, nieprzyjemni, trudni w kontakcie, to pochodzą z zupełnie innych emocjonalnych planet. I jeśli wiesz, z kim masz do czynienia, wiesz też, jak się chronić.
1. Gbur rani przypadkiem. Dupek z wyboru
Gbur jest nieprzyjemny, bo nie umie inaczej. Dupek jest nieprzyjemny, bo mu to pasuje.
Gbur nie ma narzędzi emocjonalnych. Dupek ma narzędzia i używa ich przeciwko innym.
2. Gbur nie lubi siebie. Dupek lubi siebie aż za bardzo
Gbur ma niską samoocenę, dużo lęku i zero umiejętności komunikacyjnych. Dupek z kolei ma ego napompowane jak materac plażowy i uważa, że świat jest jego.
Gbur: „nie wiem, jak być blisko, więc się odsuwam.” Dupek: „nie muszę być blisko, bo jestem najważniejszy.”
3. Gbur wybucha, gdy jest przeciążony. Dupek gdy ktoś nie spełnia jego oczekiwań
Gbur reaguje emocjonalnie, bo nie ogarnia własnych emocji, z kolei dupek reaguje agresją, bo chce kontrolować.
Gbur: „Nie radzę sobie”, dupek: „Masz robić tak, jak ja chcę”.
4. Gbur potrafi przeprosić (choć niezgrabnie). Dupek nie robi tego nigdy
Gbur czasem po czasie powie: „No… może przesadziłem”. Dupek powie: „Gdybyś nie była taka wrażliwa, nie byłoby problemu”…
Gbur ma cień refleksji, z kolei dupek ma tylko cień empatii i to w południe, tylko przez krótką chwilę.
5. Gbur nie chce cię zranić. Dupek nie widzi problemu, że cię skrzywdzi
Gbur nie ma intencji krzywdzenia, dupek nie ma skrupułów.
Gbur mówi: „Nie chciałem”, dupek: „I co z tego.”
6. Gbur może się zmienić. Dupek tylko, jeśli mu się to opłaca
Gbur, kiedy dostanie wsparcie, granice i czas, potrafi złagodnieć, z kolei dupek zmienia się tylko wtedy, gdy grozi mu utrata czegoś, na czym mu zależy: wygody, wizerunku, korzyści.
Czy gbura można zmienić?
Gbur jest niepewny siebie, choć gdy patrzymy na niego, sprawia inne wrażenie. To jego mechanizm obronny, zakładając zbroję obojętności na uczucia innych stara się stylizować na kogoś, kim w gruncie rzeczy nie jest. Brakuje mu otwartości na ludzi, umiejętności prowadzenia small talk. Nie umie odnaleźć się w nieznajomym towarzystwie. Poza tym ma ogromne braki wychowawcze, a także w zakresie wiedzy.
O ile z nieśmiałości i braku otwartości można się „wyleczyć”, szkoląc swoje kompetencje społeczne, o tyle braki wiedzy i ogłady są trudne do odrobienia. Jest to możliwe, ale trzeba mieć świadomość, że w okresie stresu, gdy coś idzie nie po naszej myśli, pojawia się pośpiech, wtedy każdy pokazuje swoją prawdziwą twarz. A z gbura wychodzi gbur.
FAQ: najczęstsze pytania o gbura
Czy gbur może być dobrym człowiekiem?
Tak, ale zwykle ma nieprzepracowane emocje, które przykrywa nieuprzejmością.
Czy gbur robi to specjalnie?
Najczęściej nie. To mechanizm obronny.
Jak reagować na gbura?
Krótko, spokojnie, bez tłumaczenia się i bez wchodzenia w jego emocje.
Czy warto próbować go zmienić?
Nie. Zmiana musi wyjść od niego.
Gbur nie jest twoim problemem. Jego zachowanie mówi o nim, nie o tobie. Twoją odpowiedzialnością nie jest go naprawiać, tylko chronić siebie: swoje granice, spokój i energię.
