Kobiety nie popełniają samobójstw tak często jak mężczyźni. Na jedną kobietę odbierającą sobie życie przypada bowiem aż pięciu mężczyzn. Najczęstszy wiek, w którym podejmowane są te dramatyczne decyzje przypada między 45 a 64 rokiem życia. To właśnie wtedy wiele osób ma wrażenie, że nie da rady żyć dalej w ten sam sposób jak dotychczas. Wyjątkowo silnie odczuwa się także brak nadziei. Do tego czarne chwile zdają się nie mieć końca… Samobójstwa, w tym samobójstwa kobiet to dramat nie tylko dla osoby, której ten krok bezpośrednio dotyczy, ale też dla wszystkich, którzy żyli obok i pozostali, opłakując stratę. Dlatego tak ważne jest, żeby umieć rozpoznać sygnały ostrzegawcze i wiedzieć, gdzie szukać pomocy.
Samobójstwo w Polsce ma nie twarz kobiety, a mężczyzny. Nie znaczy to, że kobiety nie decydują się nigdy na tak radykalny krok. Decydują się, ale znacznie rzadziej niż panowie.
Statystyki są bezlitosne
W 2022 roku życie odebrało sobie 847 kobiet. To więcej o 7% niż w roku 2021. Dla porównania w tym samym 2022 roku skutecznie życie odebrało sobie pięć razy więcej mężczyzn niż kobiet. Liczba ta wynosi 4261 osób.
Bardzo zbliżone liczby, choć na szczęście niższe dotyczą roku 2024 roku, kiedy 4088 mężczyzn odebrało sobie życie i 757 kobiet. Rok wcześniej śmierć samobójczą poniosło 388 osób więcej. Na szczęście po latach niebezpiecznej tendencji wzrostowej w końcu odnotowano najwyższy spadek liczby samobójstw od 10 lat.
- Lata 2020–2023 przyniosły stały wzrost liczby samobójstw wśród kobiet.
- Rok 2024 przyniósł wyraźny spadek – największy od dekady.
- Kobiety stanowią ok. 15–17% wszystkich osób, które odbierają sobie życie w Polsce.
Konkretne liczby
Rok 2023
- Łączna liczba samobójstw: 5 233
- Kobiety: 829
- Mężczyźni: 4 404
Źródło: analiza statystyk KGP za 2023 r.
Rok 2024
- Łączna liczba samobójstw: 4 845
- Kobiety: 757
- Mężczyźni: 4 088
Źródło: raport KGP cytowany w analizie statystyk za 2024 r.
Statystyki pokazują, że szczyt w zakresie samobójstwo odnotowano w 2022 roku. Na szczęście w kolejnych latach nastąpił znaczący spadek. Przyczynę poprawy sytuacji upatruje się w zakończeniu stanu epidemii ogłoszonej w wyniku COVID-19 i poprawie sytuacji z dostępem do lekarzy.
Kobiety popełniają samobójstwo z nieco innych powodów
Mężczyźni aż pięciokrotnie częściej kończą życie samobójstwem niż kobiety.
Eksperci zwracają uwagę, że różnice w zachowaniach w sytuacjach kryzysowych wynikają m.in. z czynników kulturowych i społecznych. W wielu środowiskach mężczyźni dorastają w przekonaniu, że powinni być silni, samodzielni i radzić sobie bez okazywania słabości. To sprawia, że trudniej im przyznać się do gorszego stanu psychicznego czy poprosić o pomoc.
Gdy pojawiają się problemy, część z nich próbuje działać natychmiast i „rozwiązać sytuację” zamiast pozwolić sobie na czas potrzebny do poradzenia sobie z kryzysem. Towarzyszy temu presja oczekiwań, zarówno zewnętrznych, jak i własnych, co może pogłębiać poczucie przeciążenia.
Wiązanie poczucia własnej wartości z pracą sprawia, że wraz z utratą dochodu panowie popadają w beznadzieję. Gorszy okres w firmie bywa tak długo wypierany, że problemy narastają do momentu, w którym zaczynają być postrzegane jako „sytuacja bez wyjścia”. Niekiedy zamiast działać skutecznie, mężczyźni po prostu zaprzeczają trudnościom. Boją się przyznać do nich przed partnerką czy rodziną. Udają, robiąc dobrą minę do złej gry, i czekają na cud. W ten sposób nie dają sobie pomóc.
Panowie często mocno ryzykują, co wiąże się z koniecznością mierzenia się z niepowodzeniem. Niestety, nie wszyscy potrafią spojrzeć prawdzie w oczy. Załamują się i oceniają trudną sytuację jako konsekwencję własnych błędów, zamiast – jak często postrzegają sytuacje kobiet – jako wynik splotu kilku niekorzystnych czynników. W ocenie swoich działań bywają znacznie bardziej krytyczni.
Wysoka presja spoczywająca na mężczyzn, potrzeba sukcesów i często wielka odpowiedzialność, jaką odpoczywają: to wszystko sprawia, że panowie dużo częściej popadają w poczucie beznadziei.
Kobiety w tym czasie, gdy spotyka ich trudny czas, szukają wsparcia, a także dają sobie potrzebny czas na wyjście ze złej sytuacji. Mają one też większe przyzwolenie na okazywanie słabości. Panowie sobie jej niestety nie dają.
Dlaczego kobiety popełniają samobójstwa?
Kobiety popełniają samobójstwa z nieco innych powodów niż mężczyźni. Rzadziej przyczyną jest utrata pracy, czy kryzys w życiu zawodowym, dużo częściej jest to zawód miłosny, znęcanie się psychiczne i fizyczne, uczucie beznadziei i potrzeba ucieczki z sytuacji ocenianej, jako bez wyjścia.
Samobójstwo jest zarówno u mężczyzn jak i u kobiet podyktowane depresją. O ile jednak w przypadku kobiet depresja ma często bardziej klasyczny przebieg, o tyle u mężczyzn często objawia się agresją. Z tego powodu bywa nierozpoznana, często też zachowanie mężczyzn z depresją bywa źle odbierane. Panowie nie otrzymują tak potrzebnego zrozumienia i wsparcia. Są szalenie samotni.
Jak wesprzeć partnera zmagającego się z depresją?
Kobiety odbierają sobie życia na skutek traumatycznych zbiegów wydarzeń, na przykład z powodu utraty bliskiej osoby, a także zawodu miłosnego. Rzadko jednak decyzja o samobójstwie podejmowana jest w pełni świadomie, zazwyczaj kobieta czuje się do niej zmuszona w wyniku choroby, która przebiega w taki sposób, że nie daje wizji poprawy. Panuje wtedy przekonanie, że nic dobrego w życiu już się nie przytrafi, wszystko jest stracone…
Kiedy najczęściej kobiety popełniają samobójstwo?
Największe ryzyko popełniania samobójstwa przez kobiety przypada na okres między 45 a 64 rokiem życia. Innymi słowy najczęściej panie odbierają sobie życie, gdy są po czterdziestce..
Dzieje się tak na skutek splotu różnych czynników.
Kobieta rozważająca samobójstwo jest najczęściej sama. Może teoretycznie mieć obok siebie bliskie osoby, ale jednocześnie czuć się samotna w tłumie.
Niekoniecznie zatem chodzi o prawdziwy brak osób wokół, ale o uczucie osamotnienia. Nie zawsze jest mowa o logicznych podstawach, ale o chorobie, która dotyka miliony osób na całym świecie.
Depresja jest tak groźna, bo sprawia, że osoba z depresją odrzuca pomoc innych, mimo że jest ona jej po prostu oferowana i tak bardzo potrzebna. Jednak tak działa choroba, prowadzi do automatycznego izolowania się, wbrew wszystkiemu i wszystkim. Ból istnienia jest tak silny, że nierzadko kończy się niestety tragicznie. Wyzwaniem okazuje się zatem nawet przyznanie się do tego, że potrzebujemy pomocy.
Osoba z depresją wycofuje się ze związków
Gdzie szukać pomocy?
Samobójstwo to akt ostateczny.
Depresja to z kolei podstępna choroba, która niestety dramatycznie zwiększa ryzyko samobójstwa.
Bardzo istotne jest to, aby w razie zauważenia u siebie myśli samobójczych, poprosić o pomoc. Na początek może to być wykonanie telefonu:
- 116 123 to telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, czynny całą dobę, przez cały tydzień, 24/7
- 22 484 88 01 to antydepresyjny telefon zaufania ITAKA
- 800 120 002 to bezpłatny całodobowy telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska linia”
Kluczowe jest szukanie dobrej specjalistycznej pomocy. Może wydawać się, że żyjąc w mroku, już nie ujrzy się Słońca. Jednak gdy mimo beznadziei, damy sobie szansę, to przejście przez piekło stanie się możliwe…razem, nie w pojedynkę, chwytając dłonie osób, które potrafią, bo wiedzą, jak pomóc. Później może być tylko lepiej…
