Nie przeżył ani jednego dnia twojego życia. Nie doświadczył tego, co ty. Widzi tylko wycinek rzeczywistości. Nie musisz się tłumaczyć… Przedstawiać całego kontekstu. Pewnie i tak by tego nie zrozumiał.
Tak działa nasz mózg. Uwielbiamy wniosek, który wysnuliśmy na starcie. I gdy mamy jeszcze dodatkowo do niego emocjonalny stosunek, żadne racjonalne argumenty nie mają później znaczenia. Stąd przejmowanie się oceny innych nie powinno mieć miejsca. Bo nikt nie ma prawa Cię oceniać. Ocenianie jest formą kontroli, więcej mówi o osobie oceniającej niż o Tobie.
Nikt nie umie oceniać…
- Nikt nie zna Ciebie lepiej niż ty sama.
- Nie wie tego, co Ty.
- Nikt nie musiał mierzyć się z tym, co Ty.
- Ocena jest prosta. Oceniamy bowiem z perspektywy czasu, gdy znany jest skutek naszych czynów.
- Gdy podejmowaliśmy decyzję, nie wiedzieliśmy, jaki będzie finał.
- Osoba z boku ma ułatwione zadanie. Może być mądra, bo ma więcej danych. My podejmowaliśmy decyzję, gdy jeszcze przyszłość nie była znana, a liczba danych była znacznie ograniczona.
- Łatwiej mówić o czymś hipotetycznie niż mieć konkretny dylemat i musieć się z nim mierzyć.
- Dużo prościej podejmować decyzje, które nie dotyczą nas samych.
- Z perspektywy widza wszystko wydaje się proste.
- Gdy musisz podejmować decyzje pod wpływem czasu, często silnych emocji, jest to trudniejsze.
A może tak: Oceniajmy za to, co człowiek wypracował, a nie za to, co zostało mu dane. Jeśli w ogóle musimy oceniać…
To Ty decydujesz, czy weźmiesz ten ciężar
Czasem wystarczy jedno zdanie, żeby coś w Tobie pękło. Ktoś rzuca: „Serio tak się ubrałaś?” „Ty naprawdę tak chcesz żyć?” „Na Twoim miejscu zrobiłabym inaczej.”
I nagle czujesz, jakby ktoś wcisnął Ci w ręce ciężar, którego nie prosiłaś. Ale prawda jest taka: to nie jest Twój ciężar. To jest ciężar ich oczekiwań, ich lęków, ich wyobrażeń o tym, jak powinna wyglądać „dobra kobieta”.
Nie musisz go nieść.
Granice są tu kluczowe
Masz prawo powiedzieć:
- „To nie jest o mnie.”
- „Nie przyjmuję tego.”
- „To Twoja opinia, nie moja prawda.”
- „Nie jestem tu po to, żeby spełniać cudze oczekiwania.”
Granice nie są agresją, ale higieną emocjonalną. Tak samo jak myjesz ręce, żeby nie złapać infekcji, tak samo stawiasz granice, żeby nie złapać cudzych frustracji. To jak sprzątanie, które zwyczajnie jest potrzebne, żeby nie żyć w wiecznym frustrującym bałaganie.
Dlaczego ludzie oceniają?
Niestety osądzanie innych jest dla ludzi naturalne. Stanowi podstawę naszego rozwoju i chęci przetrwania. Pozwala się doskonalić i wyciągać wnioski. Jest prymitywną częścią nas, wrastającą w nasze ja.
Ocenianie mówi więcej o tym, kto ocenia. niż o Tobie
Etykietujemy ludzi w sposób nieświadomy, co udowadniają badania. Zanim zaczniemy z kimkolwiek rozmowę, już mamy wyrobione zdanie na jego temat. Działamy instynktownie, automatycznie, nasz osąd nie ma nic wspólnego z logiką, czy staranną obserwacją. To coś, co zyskaliśmy w spadku po przodkach. Nasz instynkt.
Ocenianie bywa też nawykiem, który wyrobiliśmy sobie w dzieciństwie. Jeśli byliśmy ciągle oceniani, nasi rodzice oceniali wszystko i wszystkich, to wsiąkamy atmosferę wydawania sądów. Jesteśmy krytyczni niczym najbardziej surowy sędzia.
To wszystko? Niestety nie. Nie sama rodzina działa na naszą niekorzyść, ale również szkoła. Ucząc się, również jesteśmy cały czas oceniani, nasze wyniki są mierzone i porównywane z innymi.
Nie jesteś lustrem dla cudzych frustracji
Poza tym ocenianie innych bywa dla nas formą terapii. Dzięki temu poprawiamy sobie nastrój, utwierdzamy się w przekonaniu, że nie jest z nami tak źle, że inni mają gorzej…Nic dziwnego, że trudno zrezygnować z tego typu plastra.
I oceniamy. Bo to proste. Trudniej zrozumieć i zamilczeć. Ze świadomością, że przecież nie wiem wszystkiego…I nie mam prawda osądzać.
Psychologia oceniania
Dlaczego ludzie oceniają? Psychologia mówi o tym bardzo jasno: ocenianie jest mechanizmem obronnym. Kiedy ktoś Cię ocenia, zwykle:
- porównuje się i próbuje poczuć lepiej,
- projektuje swoje lęki i braki,
- szuka kontroli,
- reguluje własne emocje,
- ucieka od pracy nad sobą,
- boi się Twojej wolności, bo przypomina mu o jego własnych ograniczeniach.
To nie ma nic wspólnego z Tobą, to zawsze jest o nim.
Ocenianie jest lustrem — ale odbija tego, kto patrzy, nie tego, na kogo patrzy.
Kiedy ktoś mówi Ci, że powinnaś być inna, zwykle mówi: chciałabym, żebyś była wygodniejsza dla mnie.
Jak przestać się przejmować opinią innych?
Dojrzałość zaczyna się wtedy, kiedy przestajesz pytać: „Co oni o mnie pomyślą?” A zaczynasz pytać: „Co ja o sobie myślę?”
To jest moment, w którym życie zaczyna być Twoje.
Nikt nie ma prawa Cię oceniać
Nikt nie ma prawa Cię oceniać. I to nie ma nic wspólnego z tym, że jesteś idealna. Bo nie jesteś. Nikt nie jest. Ale dlatego, że nie jesteś niczyim projektem do poprawiania.
Nie przyszłaś na świat po to, żeby spełniać cudze oczekiwania. Przyszłaś po to, żeby być sobą.
A jeśli komuś to przeszkadza? To znaczy tylko tyle, że Twoja wolność dotyka jego ograniczeń.
I to nie jest Twój problem.
Nie przyszłaś na świat po to, żeby spełniać cudze oczekiwania. Przyszłaś po to, żeby być sobą, w pełnej wersji, nie w ocenzurowanej.
Jeśli ten tekst dotknął czegoś w Tobie, to dobry znak. W moim newsletterze piszę o wolności, granicach i odwadze, by żyć po swojemu. Dołącz, jeśli chcesz dostawać słowa, które pomagają wrócić do siebie. Zapisz się do newslettera kobietytomy.pl
